ايلام در فاصله ۷۱۰ كيلومتری تهران واقع شده است. شهر ايلام در ميان حصاری از كوهها و ارتفاعات جنگلی استقرار يافته و آب و هوای معتدل كوهستانی دارد. بهار آن نيز جلوهای زيبا و دلپذير دارد.
حسين قلی خان كه ظاهرا قدرتمندترين والی پشتكوه بود، در محل فعلی شهر ايلام، خانههای اعيانی، اردوگاه و عمارت را بنا كرد كه عملا به مركز تابستانی واليان پشتكوه تبديل گرديد. سالها اين محل بهنام حسين آباد والی معروف بود تا در زمان پهلوی اول در خرداد ماه ۱۳۲۵ شمسی و با توجه به سابقه تاريخی و تصويب فرهنگستان ايران «ايلام« ناميده شد.
آسيابهای آبی قديمی در محدوده استان ايلام، بقايای ده ها آسياب قديمی مشهود است كه تعدادی از آنها در حالحاضر نيز مورد بهره برداری قرار می گيرند. اهم اين آسيابهای قديمی و تاريخی عبارتند از: آسيابهای قبا، كاظم بگه تنوره خان، كلای، چگاوزنه، يوسف، قبادبگ، باوی گمار، گريان، خندان و آسياب نادريژ در مناطق ايلام و بانقلان، آسيابهای موسی، حلاج آباد، چمآب در منطقه چم آب و آسيابهای ديزله، چمسارد، رحمان، چمبور، ملكشاهی، ميراختيار، بولی ها، كوله، سرنی، ميمه، گلان، شيخ مكان و سراب كلان در مناطق چوار و صالحآباد، دره شهر، شيروان و چرداول.
سنگ نوشته آشوری (گلگل) یکی از آثار تاریخی ایلام گل گل می باشد.سنگ نوشته گلگل ملكشاهی در كنار روستای گلگل در فاصله ۲۵ كيلومتری شهر ايلام بر ديواره كوهی حك شده است. اين سنگنبشته به دوران آشور بانيپال مربوط است و حدود ۳ هزار سال قدمت تاريخی دارد. بر روی سنگ نوشته، نقش پيكره يك سرباز آشوری با كلاه خود، ماه وستاره در بالای سر آن در حاليكه پيكانی در دست دارد، مشاهده می شود. در قسمت تحتانی اين سنگ نوشتهچند جمله با خطوط ميخی حك گرديده است.
سم دُل دُل در تنگ گراب (نزديكی شهر ايلام) تلی از قلوه سنگها به حالت نعل اسبی به صورت چينهایخشك روی هم انباشتهاند و در كف محوطه داخلی آن تختهای از سنگ روی زمينی قرار گرفته كه قسمت بالای آن كاملا نمايان است. آثار سم اسبی بر روی سنگ نقش بسته و بوميان محل معتقدند كه اين اثر، نظرگاه سنگی و جای سم اسب يكی از امامان شيعه است كه از محل عبور كرده است.
گورستان چنار یکی از مکان های تاریخی ایلام گورستان چنار نام دارد.اين گورستان باستانی در ناحيه چنارباش ايلام واقع شده و به هزار سال قبل از ميلاد تعلقدارد. در اين ناحيه، تعدادی گور كشف گرديده كه بنا به رسم آن زمان، مردگان آن درون خمرههای كوچك و بزرگدفن شده بودهاند و لوازم و اشيا مرده نيز در كنار او در داخل خمره قرار داشتهاست.
تپه وركبود تپه وركبود در نزديك رود كشكان و در حدود ۲۰ كيلومتری شمال غربی ايلام قرار دارد. باستان شناسان در گودال قائمی كه در اين تپه حفر كردهاند، به تعداد زيادی گور دست يافتهاند كه تعدادی از آنهابا قلوه سنگهای نامنظم پوشيده شده بود و قلوه سنگهای بزرگی هم در جوانب گورها، برای استواری سقفگورها، چيده شده بود. اشياء فلزی به دست آمده از اين تپه، از جنس مفرغ و آهن می باشند.تپه ورکبود جز مکان های تاریخی ایلام به شمار می رود.
تالاب سیاب دریوش این تالاب در جنوب غربی بخش ملکشاهی واقع شده است. مساحت آن در حدود چهار (4) هکتار وارتفاع آن 2740 متر از سطح دریا های آزاد می باشد. حداقل درجه حرارت در این تالاب 14 درجه سانتی گراد و متوسط بارندگی سالیانه آن بیش از 600 میلیمتر است. تالاب فوق الذکر دارای آب دایمی و شکل آن دایره ای می باشد. به دلیل قرار گیری در ناحیه کوهستانی جزو منطقه سردسیری و ییلاقی استان محسوب می شود.
آبشار گچان آبشار گچان در 15 کیلو متری شمال شهر ایلام و در میان تنگ که خود یکی از تفرجگاه های ایلام است قرار دارد. در این منطقه که کوه های زیبا و معظم مانشت و قلارنگ به همراه گچان گویی به هم رسیده اند منظره بسیار زیبایی را ایجاد کرده است. به گونه ای که در فصول بهار، تابستان و پاییز و حتی زمستان بعلت دسترسی تقریبا راحت آن پذیرای خیل عظیم دوستداران طبیعت است.
تالاب زمزم تالاب زمزم در 74 کیلومتری شرق شهر ایلام واقع گردیده است. مساحت آن در حدود یک هکتار و ارتفاع آن ازسطح دریاهای آزاد 675 متر است. آب آن به صورت چشمه و دارای آب دایمی است. پوشش گیاهی اطراف آن چشم انداز زیبایی را بوجود آورده و زیستگاه بسیار مناسبی برای حیات وحش فراهم نموده است.
سرخ خانی کوه سرخ خانی درناحیه چرداول و در فاصله 33 کیلومتری شمال شرقی ایلام واقع شده است.
سرکب کوه سرکب در ناحیه میشخاص و در فاصله 8 کیلومتری جنوب شرقی ایلام واقع شده است. ارتفاع کوه سرکب 2120 متراست و جزو رشته کبیرکوه از کوهستان زاگرس بشمار می رود و رودخانه آب آفتاب از این کوهستان سرچشمه می گیرد.