مهندسی صنایع (به انگلیسی: Industrial engineering) یکی از شاخههای مهندسی میباشد که به توسعه، بهبود، اجرا و ارزیابی سیستمهای منسجم انسانی، مالی، اطلاعاتی، تجهیزات، انرژی، ماده و فرایند میپردازد. مهندسی صنایع برپایه ترکیب و ادغام مبانی ریاضیات٬ فیزیک و دانشهای اجتماعی با متدهای مهندسی تحلیل و طراحی بهمنظور تعیین پیش بینی و ارزیابی نتیجه بدست آمده از سیستمهای مطبوع طراحی شدهاست. در سیستمهای تولید ناب و بدون خطا (Lean Manufacturing)٬ مهندسی صنایع در جهت حذف و کاهش منابع تلف شده از قبیل زمان٬ پول، ماده و انرژی نقش کلیدی دارد.
دورهٔ مهندسی صنایع از اواخر قرن نوزدهم میلادی در بسیاری از دانشگاههای دنیا ارائه میشود. اولین مرکز مهندسی صنایع در سال ۱۹۰۸ میلادی در دانشگاه پنسیلوانیا در کشور آمریکا ایجاد شد. اولین دکترای مهندسی صنایع در سال ۱۹۳۰ توسط دانشگاه کورنل (Cornell University) اعطا گردید. پدر علم مهندسی صنایع فردریک تیلور است.
تعریف وزارت علوم، تحقیقات و فنآوری ایران از مهندسی صنایع به صورت زیر میباشد:
با پیشرفت سریع علم، تکنولوژی و پیچیدگیهای روز افزون آن، بالطبع سیستمهای تولیدی و خدماتی نیز گسترش یافتهاست. ادارهٔ صحیح و مناسب و سیستماتیک این گونه واحدها مستلزم استفاده از تکنیکهای علمی و پیشرفته است. مباحث تولید و خدمات چنان گسترش یافته است که رشتههای مهندسی سنتی از قبیل شیمی، راه و ساختمان، مکانیک و غیره پاسخگوی همه مسائل نیست. برای جبران چنین کمبودهایی در قرن حاضر به ویژه طی چند دههٔ اخیر از پیوند رشتههای گوناگون علوم مدیریت، اقتصاد و روشهای مهندسی، رشتهٔ جدیدی به نام مهندسی صنایع بهوجود آمدهاست.
توسعه روزافزون جامعه صنعتی و اجبار انکار ناپذیر برای حرکت همگام با فناوری و اقتصاد جهانی، نیازمندیهای جدیدی را فراروی دانشگاهها و واحدهای صنعتی ایران قرار دادهاست. برای گذر از این مرحله مهم و حساس گروهی از اساتید دانشگاه صنعتی شریف هیات موسس انجمن مهندسی صنایع ایران را در سال ۱۳۷۷ تشکیل دادند. در تیر ۱۳۷۸، انجمن مهندسی صنایع ایران که طبق اساسنامه آن، موسسهای است علمی، پژوهشی، آموزشی و غیر انتفاعی، در سال ۱۳۷۸ از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مجوز دریافت نمود. مهندسی صنایع رشته ای است که با طراحی، بهبود، و پیاده سازی سیستمای یکپارچه از افراد، مواد، اطلاعات، تجهیزات و انرژی مرتبط میباشد. این رشته بر پایه دانش تخصصی و تبحر در رشته ریاضی و طبیعی، اجتماعی و طراحی بنا شده است تا به کمک این علوم و قوانین به تعیین، پیش بینی و ارزیابی نتایج حاصل از سیستمهای یکپارچه بپردازد.
مهندسی صنایع آنگونه که در ایران تدریس میشود در واقع مهندسی صنایع کلاسیک است که مبتنی بر بهینه سازی، بهینه سازی خطی (تحقیق در عملیات) و کارسنجی و زمانسنجی میباشد. اما مهندسی صنایع نوین مباحثی چون برنامه ریزی تعاملی، آمار مهندسی، تریز و تجزیه و تحلیل سیستمها را در بر میگیرد.
دانشکده مهندسی صنایع دانشگاه صنعتی شریف به عنوان اولین دانشکده مهندسی صنایع کشور در سال 1347 با پذیرش 39 دانشجوآغاز به کار کرد.در سال 1352 نیز دانشکده مهندسی صنایع دانشگاه علم و صنعت ایران آغاز به کار کرد. و در سال 1355 گروه مستقلی تحت عنوان مهندسی صنایع در دانشگاه صنعتی امیرکبیر (پلی تکنیک تهران) تشکیل شد و اولین گروه فارغالتحصیلان دانشکدهٔ مهندسی صنایع این دانشگاه در سال 1362 وارد جامعهٔ صنعتی کشور گردید. با گذشت زمان ، این رشته به عنوان رشته ای مهندسی در دانشگاه های مختلف کشور جایگاه خود را پیدا کرده است. رشته تحصیلی مهندسی صنایع، در دانشگاههای ایران، در دوره کارشناسی، با گرایشهای زیر ارائه می شود:
برنامهریزی و تحلیل سیستمها تولید صنعتی تکنولوژی صنعتی ایمنی صنعتی
در حال حاضر، در مقطع تحصیلی کارشناسی ارشد، گرایش های مهندسی صنایع، مهندسی سیستمهای اقتصادی و اجتماعی، مدیریت سیستم و بهرهوری،مدیریت فناوری و نوآوری، مدیریت لجستیک و زنجیره تامین و مهندسی مالی، تدریس می شود.[نیازمند منبع] 2 گرایش مدیریت فناوری و نوآوری و مدیریت لجستیک و زنجیره تامین، تنها در دانشکده مهندسی صنایع دانشگاه صنعتی امیرکبیر ارائه می شوند. دروس ارائه شده در گرایشهای مدیریت سیستم و بهره وری و مدیریت فناوری و نوآوری، ارتباط زیادی با هم و با رشته MBA دارند. همچنین دانشکده صنایع دانشگاه پلی تکنیک تهران در نظر دارد، به منظور توجه به تمامی ابعاد رشته مهندسی صنایع و به خصوص مباحث جدیدی چون داده کاوی ، گرایش داده کاوی را نیز از سالهای آتی، به عنوان یکی از گرایشهای جدید مهندسی صنایع ارائه دهد.
عناوین برخی از دروس اجباری رشته تحصیلی مهندس صنایع در دانشگاه های ایران (در مقطع تحصیلی کارشناسی):
استاتیک و مقاومت مصالح روشهای تولید 1 و 2 ارزیابی کار و زمان طرح ریزی واحدهای صنعتی برنامهریزی و کنترل پروژه کنترل کیفیت آماری آزمایشگاه اندازهگیری دقیق و کنترل کیفیت برنامهریزی تولید برنامهریزی و کنترل تولید و موجودی ها 1 و 2 برنامه ریزی نگهداری و تعمیرات برنامه ریزی حمل و نقل آمار مهندسی تئوری احتمال و کاربردهای آن تحقیق در عملیات 1 و 2 تحلیل سیستمها شبیهسازی مدیریت سیستمهای اطلاعاتی اقتصاد خرد و اقتصاد کلان جبر خطی فرایندهای تصادفی اقتصاد مهندسی
به اين مطلب امتياز دهيد:
كاربران حاضر:
شما از امتياز لازم براي پاسخ به موضوع مطروحه دركلوب برخوردار نيستيد.
دوست دارید دوستان خود را به این صفحه دعوت کنید؟
پس به اشتراگ بگذارید این صفحه را با:
| زمان ايجاد: 0.1426401 ثانيه.
| کاربران آنلاين - 0
| ميهمانان آنلاين - 1
| اين بخش متعلق است به: كانون دانش |
پس به اشتراگ بگذارید این صفحه را با: